روش‌های مختلف استفاده از فایبرگلاس مت خرد شده در صنایع مختلف (فیلتراسیون، عایق‌کاری، ساخت قطعات مقاوم)

کاربردهای فایبرگلاس مت خرد شده در صنایع مختلف

فایبرگلاس مت خرد شده (Chopped Strand Mat – CSM) از الیاف شیشه‌ای کوتاه تشکیل شده است که به صورت تصادفی جهت‌گیری دارند و معمولاً با رزین‌ها یا بایندرهای شیمیایی به صورت ورقه‌ای یا توده‌ای شکل داده می‌شوند. این نوع فایبرگلاس به دلیل ترکیب خواص مکانیکی، حرارتی و شیمیایی عالی، در صنایع گوناگون کاربرد دارد. در ادامه، روش‌ها و کاربردهای اصلی آن را در سه حوزه مطرح‌شده توضیح می‌دهم:

1. فیلتراسیون (Filtration Applications)

✔ روش استفاده:

• فایبرگلاس مت خرد شده در ساخت فیلترهای هوا، گاز، یا مایع به عنوان لایه یا رسانه‌ی فیلتری استفاده می‌شود.
• الیاف شیشه‌ای کوتاه باعث ایجاد شبکه سه‌بعدی با تخلخل بالا می‌شوند که ذرات معلق، گرد و غبار، یا ناخالصی‌ها را به خوبی جذب می‌کند.
• می‌تواند به صورت کامپوزیت چندلایه با رزین‌های ترموست یا ترموپلاست ترکیب شود تا مقاومت مکانیکی و شیمیایی فیلتر افزایش یابد.

✔ مزایا:

• مقاوم در برابر دماهای بالا (تا حدود 500°C بسته به نوع شیشه)
• مقاوم در برابر خوردگی، رطوبت و مواد شیمیایی
• قابلیت نفوذ هوا و سیال با افت فشار کم
• عدم اشتعال و پایداری در محیط‌های صنعتی

✔ کاربردها:

• فیلترهای صنعتی گاز و دود در کارخانه‌ها
• فیلترهای تهویه هوا و HVAC
• فیلترهای اتومبیل و نیروگاه‌ها
• فیلترهای مایع در صنایع شیمیایی و نفتی

2. عایق‌کاری حرارتی و الکتریکی (Insulation Applications)

✔ روش استفاده:

• در قالب ورقه‌های فشرده یا پانل‌های عایق برای پوشش سطوح داغ یا تجهیزات الکتریکی.
• معمولاً همراه با رزین‌های سیلیکونی، اپوکسی یا فنولیک استفاده می‌شود تا مقاومت حرارتی و دوام مکانیکی افزایش یابد.
• در بعضی کاربردها، مت خرد شده مستقیماً به عنوان لایه‌ی عایق بر روی سطح فلز اسپری یا لایه‌گذاری می‌شود.

✔ خواص مهم:

• هدایت حرارتی پایین (در حدود 0.04–0.05 W/m·K)
• مقاومت الکتریکی بالا (مناسب برای تجهیزات ولتاژ بالا)
• حفظ خواص مکانیکی در دمای بالا
• سبک وزن و آسان در نصب

✔ کاربردها:

• عایق‌کاری داخلی کوره‌ها، بویلرها و مبدل‌های حرارتی
• عایق موتورهای الکتریکی، ژنراتورها و تجهیزات قدرت
• پوشش حرارتی لوله‌ها و مخازن
• لایه محافظ در پنل‌های ضدآتش و دیوارهای مقاوم به حرارت

3. ساخت قطعات مقاوم و سازه‌ای (Composite & Structural Applications)

✔ روش استفاده:

• ترکیب فایبرگلاس مت خرد شده با رزین‌های پلیمری (مانند پلی‌استر، اپوکسی، و وینیل‌استر) برای تولید کامپوزیت‌های مقاوم.
• معمولاً به روش‌های دست‌لامینیشن (Hand Lay-Up)، پرس گرم (Compression Molding) یا تزریق رزین (RTM) استفاده می‌شود.
• الیاف کوتاه باعث افزایش مقاومت کل قطعه به ضربه و تنش چندمحوره می‌شود.

✔ مزایا:

• مقاومت بالا در برابر ضربه و لرزش
• پایداری در برابر خوردگی و محیط‌های شیمیایی
• استحکام و وزن پایین نسبت به فلزات
• امکان شکل‌دهی پیچیده در قالب بدون جهت‌گیری خاص الیاف

✔ کاربردها:

• قطعات خودرو مانند کاور موتور، سپر، و بدنه سبک
• مخازن ذخیره مواد شیمیایی و اسید
• قطعات ساختمانی ضدخوردگی (سقف‌ها، پنل‌ها، کانال‌ها)
• اجزای تجهیزات مکانیکی و بدنه قایق‌ها
• قطعات محافظ حرارتی و مکانیکی در تجهیزات صنعتی

???? جمع‌بندی

تفاوت‌هایی بین الیاف شیشه (Glass) و کربن (Carbon)